گلخانه هیدروپونیک

 گلخانه هیدروپونیک در واقع تنها یک سبک از انواع گلخانه ها نیست بلکه نوعی روش کشت است. البته گلخانه های هیدروپونیک مشخصات متفاوت تری هم نسبت به گلخانه های کشت خاکی دارند که در ادامه این بخش هم توضیح خواهیم داد. روش های کشت در گلخانه ها انواع مختلفی دارند که دراین مقاله درمورد روش کشت بدون خاک و یا اصطلاحاً، کشت هیدروپونیک با شما عزیزان صحبت خواهیم کرد.
ابتدا به طور خلاصه به عرض برسانم که متدوال ترین نوع کاشت گل و گیاه در گلخانه به دو نوع کشت خاکی و کشت هیدروپونیک است. در روش کشت خاکی، گیاهان در خاک کاشته شده و املاح معدنی مورد نیاز را از خاک دریافت می کنند البته کود دهی هم انجام می شود ولی در کل گیاه بیشتر عناصر مورد نیازش را از همان خاک دریافت می کند، در حالی که در روش هیدروپونیک، گیاه داخل بستر کشت رشد کرده و املاح مورد نیاز با آب به آن بستر تزریق می شوند.

درامد گلخانه

گلخانه هیدروپونیک نسبت به گلخانه های دیگر ارتفاع بلندتر و مدرن تر است که طبیعتا هزینه های بالاتری هم خواهد داشت که هزینه های آن را با کلیک بر روی هزینه ساخت گلخانه در سال 1400 می توانید مشاهده فرمایید.

 مزایای گلخانه هیدروپونیک

• افزایش تولید محصول تا 5 برابر کشت خاکی
• مصرف آب بسیار کمتر
• کاهش مصرف انرژی های سوختی و گرمایی
• مصرف کمتر کود و سموم
• بهبود بیماریها و افات
• مدیریت ارزش غذایی محصولات
• برداشت محصول بیشتر در مقیاس کمتر
• امکان کاشت محصولات در مناطق کم آب
• افزایش قدرت صادراتی
• افزایش کیفیت محصولات کشاورزی

 معایب گلخانه هیدروپونیک

 گلخانه هیدروپونیک علاوه بر داشتن مزایای بیشمار معایبی نیز به همراه دارد که در این بخش به معرفی آن ها می پردازیم:

• هزینه راه اندازی نسبتا بالا
• مصرف برق زیاد
• بررسی وضعیت میزان املاح موجود در آب بصورت مداوم
• کاهش مزه و طعم محصولات

 تاریخچه گلخانه هیدروپونیک

 دانشمندان اولین با در سال 1950 دست به انجام باغبانی بدون استفاده از خاک زدند، این روش که در آن از آب بجای خاک برای کشت گیاه استفاده می شد به سرعت مورد علاقه افراد قرار گرفته و به روشی شناخته شده در کشورهای مختلف تبدیل شد. واژه هیدروپونیک Hydroponic در واقع ترکیبی از کلمات یونایی Hydro و Ponics با مفهوم آب و کاشت می باشد. نمونه های اولیه کاشت هیدروپونیک به هزاران سال قبل و در باغ های شناوری چینی و باغ های شهر بابل که به باغ معلق شهرت داشتند بر می گردد.

 گلخانه هیدروپونیک مناسب کاشت چه محصولاتی است

 گلخانه هیدروپونیک مناسب کاشت صیفی جات از قبیل فلفل دلمه ای، گوجه فرنگی، خیار، کلم، کاهو و سبزیجاتی چون نعناع و گشنیز و .... البته تمامی گل های شاخه بریده و گل و گیاهان آپارتمانی و حتی برخی درخت و درختچه ها و در ادامه می توانیم موز و آناناس و بلوبری و... رو هم نام ببریم.

 انواع سیستم های تغذیه ای در کشت هیدروپونیک

 دو نوع سیستم برای تغذیه گیاهان در روش گلخانه هیدروپونیک وجود دارد. شما می توانید این دو نوع سیستم را از شرکت ساخت گلخانه مزرعه بکر تهیه کنید.

سیستم هیدروپونیک فعال

در این روش آب و مواد مغذی از طریق لوله وارد محفظه ای که ریشه گیاه وجود دارد می شود و پس از اینکه پروسه تغذیه به پایان رسید محلول از طریق لوله هایی از محفظه خارج می شود. در این روش مواد مغذی فقط یکبار مورد استفاده گیاه قرار می گیرد.

سیستم هیدروپونیک غیر فعال

در روش سیستم هیدروپونیک غیر فعال مواد مغذی چندین بار توسط گیاه مورد استفاده قرار می گیرند، یکی از ضعف های این روش احتمال کم شدن میزان مواد مغذی موجود در آب است. در استفاده از این روش باید سطح و میزان مواد معدنی موجود در آب مرتبا اندازه گیری و در صورت نیاز مواد مغذی به آب اضافه کنید.

 انواع سیستم های کشت در گلخانه هیدروپونیک

 گلخانه هیدروپونیک روش های کشت متفاوتی دارد که می توانید با توجه به بودجه، نوع محصول و شرایط گلخانه مناسب ترین روش را انتخاب کنید.

 سیستم جزر و مد

 این سیستم نسب به سایر روش ها کمی پیچیده تر است، در این روش ریشه گیاه برای مدتی درون محفظه حاوی آب و محلول مواد مغذی قرار گرفته و بعد از مدتی مخرن خالی شده و ریشه در معرض هوا قرار می گیرد و بعد از مدت زمان تنظیم شده آب و مواد مغذی به مخزن باز می گردند. سیستم جزر و مد در گلخانه هیدروپونیک براساس تایمر و کاملا دقیق عمل می کند.

 سیستم شناور

 در این روش که راه اندازی و استفاده از آن ساده می باشد، ریشه گیاهان درون محفظه ای از آب و مواد مغذی مورد نیاز شناور شده و با استفاده از یک پمپ اکسیژن مورد نیاز به داخل آب پمپ می شود. در این روش ریشه گیاه درون آب باقی می ماند و این سیستم مناسب گیاهانی مثل کاهو است که برای رشد نیاز به آب فراوانی دارند.

 سیستم آبیاری قطره ای

 سیستم آبیاری قطره ای در گلخانه هیدروپونیک به روشی می گویند که در آن آب به صورت قطره چکانی و با فشار کم از مخزن خارج و به ریشه گیاهان می رسد. مزیت این روش در صرفه جویی از آب بوده و گیاه فرصت بیشتری برای جذب مواد مغذی خواهد داشت.

 سیستم NFT

 این روش نسبتا ارزان بوده، کارایی خوبی داشته و در بین کشاورزان محبوب می باشد. در این روش بخش کوچکی از ریشه گیاه با آب و مواد مغذی در ارتباط بوده و بخش های دیگر ریشه در معرض هوا قرار می گیرد، در نتیجه اکسیژن بیشتری توسط ریشه گیاه جذب شده و محصول کیفیت بالاتری خواهد داشت.

 سیستم آیروپونیک یا هوا کشت

 با این روش در گلخانه هیدروپونیک به جای پمپ شدن هوا به محلول آب، مواد مغذی هوا بصورت مه پاش روی ریشه های گیاهان می پاشد. از نقاط ضعف این روش می توان به مصرف بالای برق اشاره کرد.

 سیستم مکنده

 این سیستم یکی از ساده ترین و ارزان ترین روش های کشت هیدروپونیک به شمار می رود. در این سیستم گیاه و آب در دو محفظه جداگانه و بصورت عمودی روی هم قرار می گیرند، این دو محفظه توسط فیتیله یا فانوس به یکدیگر متصل هستند. در روش مکنده آب و مواد مغذی با مکیده شدن به ریشه گیاه منتقل می شود.

 شرایط لازم برای گلخانه هیدروپونیک

 برای داشتن یک گلخانه هیدروپونیک با شرایط مناسب که فضا را برای رشد گیاهانی با کیفیت فراهم می کند، باید نکات مهمی را در نظر گرفت که عدم رعایت این نکات باعث افت کیفیت محصولات خواهد بود. در ادامه شرایط مورد نیاز برای ایجاد یک گلخانه هیدروپونیک مناسب را شرح می دهیم.

کیفیت آب

کیفیت آب مصرفی در گلخانه هیدروپونیک از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و بهتر است به دقت مورد کنترل و آزمایش قرار گیرد، اگر آب دارای املاح شیمیایی باشد روی کیفیت محصولات کشاورزی تاثیر منفی خواهد داشت. PH آب از فاکتورهای اصلی در کشت هیدروپونیک است و باید براساس نوع گیاه تحت کشت، میزان مناسبی داشته باشد و بهتر است میزان آن بصورت روزانه کنترل شود.

نور مناسب

نور یکی از مهم ترین فاکتورهایی است که هنگام احداث گلخانه هیدروپونیک باید در نظر گرفت. میزان نور وارده به گلخانه و جهت ورود آن باید به دقت اندازه گیری و مورد بررسی قرار گیرد. در صورت نیاز به استفاده از نور مصنوعی میتوان از لامپ های فلورسنت و نورهای HID استفاده کرد. میزان تابش نور و زمان روشن و خاموش شدن نورها باید با دقت و منظم باشد.

مواد مغذی

مواد مغذی مورد استفاده در گلخانه هیدروپونیک بصورت مرطوب و مایع یا پودری و خشک بوده و به دو صورت طبیعی و مصنوعی قابل تهیه است. این مواد برای محصولات متفاوت ساختار مختلفی داشته و معمولا ترکیباتی از فسفر، پتاسیم، نیتروژن، کلسیم، منیزیم و ... هستند. روش اصولی این است که این مواد به خوبی در آب حل و به صورت روزانه در دسترس ریشه گیاهان قرار بگیرد. کیفیت و میزان استفاده از این مواد مغذی در تعیین کیفیت محصولات نقش موثری دارد.

فضای داخلی گلخانه

میزان رطوبت، دما، گردش هوا و سطح CO2 از عوامل موثر و حیاتی در تعیین وضعیت محیط داخلی گلخانه هیدروپونیک هستند. معمولا بهتر است فضای داخلی دمایی در حدود 70 درجه داشته باشد و بخشی از سقف گلخانه فضایی را برای ورود هوا برای تولید CO2 باز نگه داشته شود.

 سخن پایانی

 گلخانه هیدروپونیک روشی مدرن و نوین در صنعت کشاورزی به شمار می رود، این نوع گلخانه ها امکان کاشت انواع محصولات در مناطق مختلف کشور و در فصول مختلف سال را برای شما فراهم می کنند. از آنجاییکه گیاه مواد مغذی مورد نیاز برای رشد خود را از آب دریافت می کند، بجای تلاش برای رشد هر چه بیشتر ریشه قسمت بالایی و مفید محصول رشد کرده و کیفیت بالاتری پیدا می کند. راه اندازی اولیه گلخانه هیدروپونیک پر خرج است، اما اگر شرایط مناسبی فراهم شده و محصولات به درستی مراحل کاشت و رشد را طی نمایند، برداشت محصولات با سودآوری بسیار بالایی همراه خواهد بود.

منبع: شرکت گلخانه ساز مزرعه بکر